Vaarregels en het blauwe bord

Welke regeling geldt hier?

Bepaal rivier, kilometer, vaarrichting en eventuele haven- of sluiszone. Controleer bijzondere bepalingen en actuele bekendmakingen. Het RPR, het BPR en Duitse binnenvaartvoorschriften zijn niet één identieke tekst. Een zeeschip op binnenwater bepaalt niet zelf welk reglement van toepassing is.

Van hoofdregel naar concrete situatie

Onderzoek scheepscategorie, toestand, beschikbare ruimte en tekens. Een verkeersaanwijzing moet worden opgevolgd binnen de toepasselijke regeling. Een marifoonafspraak kan een onduidelijke passage verduidelijken, maar heft een verbod of fysieke beperking niet vanzelf op.

Een trajectregel kan de hoofdregel vervangen

Op de Rijn geldt niet overal dezelfde ontmoetingsregeling. Het Grand Canal d’Alsace en de gekanaliseerde Rijn hebben een afzonderlijke regeling. Tussen de Neckarmonding en Lorch en tussen Duisburg en de Duits-Nederlandse grens geldt de geregelde ontmoeting. Tussen Lorch en St. Goar staat bovendien vast welke oever op- en afvaart moeten houden.

Een reisvoorbereiding bestaat daarom niet uit alleen het algemene blauwe-bordverhaal. Noteer waar je van regime verandert, welke havenmanoeuvre daar is voorzien en welke tijdelijke aanwijzingen gelden. In de onderstaande hoofdstukken worden de gevallen apart uitgewerkt. De regels voor kleine schepen en snelle schepen zijn niet automatisch dezelfde als die voor de getekende gewone motorschepen.

Een vaste taal voor de wacht

Benoem eerst opvaart of afvaart, daarna de scheepszijde of oever. Zeg niet alleen links als de ander van de andere kant kijkt. Bij een manoeuvre kunnen boegbeweging, koers en verplaatsing over de grond verschillen. Stroom verplaatst het schip ook tijdens het draaien.

De boeg alleen is niet genoeg

Bij achteruit bewegen kan de oriëntatie misleiden. De RPR kent bovendien een bijzondere situatie voor een schip dat met de kop op stroom en met vooruitwerkende voortstuwing afvaart: dat wordt als opvarend beschouwd. Vermijd een snelle conclusie uitsluitend op basis van de beweging op je scherm.

Koprichting is iets anders dan de beweging over de grond

Opvaart en afvaart worden beoordeeld met de richting van de stroom mee in de toepasselijke begrippen. Een schip dat met de kop stroomopwaarts en de voortstuwing vooruit langzaam achteruit over de grond zakt, is in deze Rijnvaartsituatie geen vrij drijvend voorwerp. Het wordt als opvarend schip beoordeeld.

Bakboord en stuurboord blijven aan het schip vastzitten. In de twee voorstellingen hieronder ligt de opvaart eenmaal links en eenmaal rechts in het beeld. De rechteroever is bepaald kijkend stroomafwaarts. Benoem daarom bij een afspraak niet alleen “links”, maar bijvoorbeeld de oever, het betreffende schip en de passage stuurboord aan stuurboord.

De hoofdregel op de Rijn

De opvaart moet, rekening houdend met de plaatselijke omstandigheden en de bewegingen van andere schepen, voor de afvaart een geschikte weg vrijlaten. Laat de opvaart die weg aan haar bakboordzijde vrij, dan toont zij daarvoor geen blauw bord. De schepen ontmoeten elkaar dan bakboord op bakboord.

Beoordeel vóór de bocht

Kijk waar het ontmoetingspunt bij de huidige snelheden zal liggen. Is dat een engte of slecht overzichtelijke bocht, stem dan eerder af en verplaats het ontmoetingspunt waar mogelijk. Een correct gekozen passeerzijde kan nog steeds onveilig zijn als het punt of de snelheid niet past.

Eerst een geschikte weg, daarna de kenbaarmaking

Bij de hoofdregel laat de opvaart de afvaart een geschikte weg vrij, rekening houdend met de plaats en het overige verkeer. Laat zij de weg aan haar bakboord vrij, dan toont zij daarvoor geen blauw teken. Laat zij de weg aan haar stuurboord vrij, dan toont zij tijdig aan stuurboord de voorgeschreven blauwe tekens. De afvaart volgt de aangewezen weg, behoudens de omschreven uitzonderingen.

Gelijktijdig verkeer vraagt een afzonderlijke controle. Een opvarend schip kan aan de ene zijde met de ene afvaart ontmoeten en met een tweede schip aan de andere zijde. Daarmee verdwijnt de ruimte voor een oploper niet vanzelf. Spreek uit wie eerst passeert en waar wordt gewacht; een sein voor één tegenligger betekent niet dat alle andere schepen dezelfde route kunnen volgen.

Opvaart laat aan stuurboord vrij

Laat de opvaart de geschikte weg aan haar stuurboordzijde vrij, dan toont zij overdag een lichtblauw bord met wit helder flikkerlicht. Het bord heeft een witte rand. De schepen passeren stuurboord op stuurboord. De afvaart herhaalt de voorgeschreven tekens. Bij nacht is het witte flikkerlicht voorgeschreven, eventueel met het bord.

Tonen tot de passage voorbij is

De tekens moeten van voren en achteren zichtbaar zijn en worden getoond totdat het voorbijvaren heeft plaatsgehad. Niet onnodig laten staan na de ontmoeting. Een volgend schip mag niet ten onrechte denken dat het bord ook voor hem bedoeld is. Bij een volgende ontmoeting moet het nieuwe plan kloppen.

Witte rand, donker raam en zicht van voor én achter

Het blauwe bord heeft een witte rand van ten minste 5 cm. Het raam- en stangenwerk en het lantaarnhuis zijn donker. Overdag wordt het lichtblauwe bord in combinatie met het witte heldere flikkerlicht getoond. ’s Nachts is het witte heldere flikkerlicht vereist, eventueel met het bord.

De tekens moeten van voren en van achteren zichtbaar zijn. Zij blijven staan tot de passage is beëindigd en mogen daarna niet blijven staan, behalve wanneer zij tevens de bedoelde weg aan een volgende afvaart aangeven. Gebruik het bord niet als een los richtingaanwijzertje om een oeverwissel zonder ontmoeting aan te kondigen. Controleer bij hoogtebeperking ook of de tekens na het zakken van mast of stuurhut nog zichtbaar zijn.