ExamencursusRijnpatent — Bovenrijn
Leer het Rijntraject van Wintersdorf tot Mannheim herkennen.
Begin met les 1 Probeer 4 vragen
Volledige inhoudsopgave (8 hoofdstukken)
- Jouw examenroute en wat je moet kennen
- Objecten herkennen en een trajecttabel lezen
- De route opdelen in samenhangende leerstukken
- Stroming, kribben en beperkte manoeuvreerruimte
- Pegels, GlW, diepte en hoogwater · met Academy-account
- Plaatselijke regels en berichten toepassen · met Academy-account
- Veren en havens voorbereiden · met Academy-account
- Gericht oefenen en jouw examenvoorbereiding beoordelen · met Academy-account
Begin met de lessen
Lees de eerste vier lessen. Open een hoofdstuk en begin direct.
1 Jouw examenroute en wat je moet kennen
Wat wordt met Rijnpatent bedoeld?
In deze cursus bedoelen we de voorbereiding op Kennis van de Rijn voor het traject Bovenrijn. De huidige Nederlandse route werkt met een kwalificatiecertificaat schipper en een specifieke vergunning voor het betreffende Rijntraject. De algemene schippersopleiding, radar en de vereiste Rijnreizen zijn andere onderdelen. Een oefenresultaat in de Academy geeft geen vaarbevoegdheid.
De juiste grenzen leren
Onze examenroute loopt van Wintersdorf (km 335,66) tot Mannheim (km 425,00). Een geografische streeknaam is niet hetzelfde als een examenbegrenzing. Het geografische begrip Bovenrijn omvat bijvoorbeeld meer rivier dan de toetsroute BVKRB. Leer de twee grensobjecten en controleer bij een opgave welk begrip wordt gebruikt. Bij de Middenrijn is de afgeronde examenbegrenzing bij Koblenz niet gelijk aan iedere kilometerwaarde van de Moezelmonding in een objecttabel.
De route in beide richtingen
De Rijnkilometers nemen stroomafwaarts toe. In afvaart lees je de objecten daarom van lagere naar hogere waarden; in opvaart andersom. Rivieroevers zijn benoemd terwijl je stroomafwaarts kijkt. Bij opvaart ligt de rechteroever dus aan jouw bakboordzijde. Leer eerst korte reeksen herkenbare plaatsen. Voeg daarna bruggen, mondingen, gronden en plaatselijke regels toe.
De toetsopzet
Het CBR-examen BVKRB heeft 36 meerkeuzevragen in 45 minuten. De gepubliceerde grens is 29 goede antwoorden. De Academy volgt die aantallen en tijd, maar heeft een eigen oefenbank en eigen vraagverdeling. Een geslaagde simulatie is geen garantie op volledige dekking of slagen voor het externe examen.
2 Objecten herkennen en een trajecttabel lezen
Wat vertelt een tabelregel?
Een trajecttabel verbindt een naam met een rivierkilometer, een oever en soms een betekenis voor de scheepvaart. Een plaatsnaam kan een lang bebouwd gebied aanduiden. Een grond of eiland kan als kilometerbereik zijn weergegeven. De schemavragen gebruiken daarvoor het begin van de in het boek genoemde zone. Ze zijn geen exacte grensbepaling.
Van herkennen naar terughalen
Lees eerst het object met de kilometerwaarde en oever. Dek daarna één gegeven af en vertel wat ontbreekt. Combineer vervolgens drie objecten in opvaart en afvaart. Het doel is dat je de onderlinge ligging kunt uitleggen; alleen een cijfer herkennen tussen antwoordmogelijkheden is kwetsbaar. De objecttabel hieronder is het naslagoverzicht bij deze eigen vragenbank.
Bruggen, veren en havens uit elkaar houden
Een brug is een passageobject, een veer is ook een verkeersbeweging en een haven is een mogelijke in- of uitvaart. De vraag “waar ligt het?” is daarom de start. Daarna vraag je: welke ruimte, stroming, vaart en geldende regeling horen bij deze plek? Een beschermde haven is niet automatisch voor jouw schip toegankelijk of beschikbaar.
Een leerkaart is geen vaarlijn
De eigen kilometerschema’s zijn langs een rechte as getekend. De afstand op die as volgt de vermelde kilometerwaarden, maar de tekening toont geen werkelijke rivierbocht, vaargeulbreedte, diepte of oevergeometrie. Gebruik ze om de volgorde te leren; gebruik voor varen de actuele nautische kaart en berichten.
| Object | Km | Type | Oever |
|---|---|---|---|
| Brug Wintersdorf | 335,66 | brug | beide |
| Wintersdorf | 335,80 | plaats | rechts |
| Beinheim | 336,00 | plaats | links |
| Sandbachgrund | 336,00 | grond | rechts |
| Stuhlgrund | 337,50 | grond | links |
| Plittersdorfer Grund | 338,80 | grond | rechts |
| Veer Seltz–Plittersdorf | 340,35 | veer | beide |
| Seltz | 340,20 | plaats | links |
| Münchhausen | 344,00 | plaats | links |
| Steinmauern | 344,30 | plaats | rechts |
| Monding Murg | 344,50 | monding | rechts |
| Mothern | 345,50 | plaats | links |
| Teufelsgrund | 347,00 | grond | links |
| Haven Lauterbourg | 349,20 | haven | links |
| Lauterbourg | 349,50 | plaats | links |
| Au am Rhein | 351,90 | plaats | rechts |
| Grens Duitsland–Frankrijk | 352,07 | grens | links |
| Veer Neuburg–Neuburgweier | 354,25 | veer | beide |
| Neuburgweier | 354,50 | plaats | rechts |
| Stadthafen Karlsruhe | 359,90 | haven | rechts |
| Tullastein | 360,90 | oriëntatiepunt | rechts |
| Spoorbrug Maxau | 362,03 | brug | beide |
| Verkeersbrug Maxau | 362,07 | brug | beide |
| Haven Maxau | 362,65 | haven | rechts |
| Haven Wörth | 365,77 | haven | links |
| Oliehaven Karlsruhe | 367,50 | haven | rechts |
| Eggenstein | 369,10 | plaats | rechts |
| Leopoldsgrund | 371,20 | grond | rechts |
| Veer Leopoldshafen–Leimersheim | 372,10 | veer | beide |
| Leimersheim | 372,80 | plaats | links |
| Linkenheim | 373,60 | plaats | rechts |
| Leimersheimer Grund | 375,30 | grond | rechts |
| Apothekergrund | 377,20 | grond | links |
| Liedolsheim | 379,40 | plaats | rechts |
| Sondernheim | 380,60 | plaats | links |
| Spoorbrug Germersheim | 383,90 | brug | beide |
| Germersheim | 384,00 | plaats | links |
| Verkeersbrug Germersheim | 384,88 | brug | beide |
| Haven Germersheim | 385,35 | haven | links |
| Philippsburg | 389,90 | plaats | rechts |
| Oberhausen | 392,60 | plaats | rechts |
| Rheinhausen | 393,80 | plaats | rechts |
| Veer Rheinhausen–Speyer | 393,90 | veer | beide |
| Altlussheim | 396,30 | plaats | rechts |
| Salierbrücke Speyer | 399,86 | brug | beide |
| Speyerer Grund | 400,00 | grond | rechts |
| Hockenheim | 403,10 | plaats | rechts |
| Brug Speyer–Hockenheim | 403,18 | brug | beide |
| Ketsch | 407,00 | plaats | rechts |
| Veer Brühl–Kollerinsel | 409,50 | veer | beide |
| Thyssengrund | 411,00 | grond | rechts |
| Veer Altrip–Mannheim-Rheinau | 415,50 | veer | beide |
| Konrad-Adenauer-Brücke Mannheim | 424,43 | brug | beide |
3 De route opdelen in samenhangende leerstukken
Wintersdorf–Karlsruhe
Begin bij de brug Wintersdorf. Verbind de gronden en de veerverbinding Seltz–Plittersdorf met de mondingen van Sauer en Murg en de haven Lauterbourg. Daarna volgen de landsgrens en de omgeving van Karlsruhe/Maxau. De vrij stromende rivier vraagt dat je kribvakken, dwarsstromen en de beschikbare geul als geheel beoordeelt. Namen uit een boek geven geen vaste veilige lijn voor ieder schip.
Karlsruhe–Germersheim
Leer de bruggen bij Maxau, de havengebieden aan beide oevers en de verdere opeenvolging naar Leopoldshafen/Leimersheim en Germersheim. Kijk naar de verbinding tussen plaatsnamen, veerbewegingen en geulruimte. Een haveningang kan stroming en uitvarend verkeer toevoegen aan een situatie die op afstand eenvoudig lijkt.
Germersheim–Mannheim
Koppel Philippsburg en de omgeving van Speyer aan de bruggen, veren en grotere havengebieden richting Mannheim. De rivier loopt niet als één rechte verkeersbaan. Voor een opvaartbeschrijving moet je de reeks omkeren en bespreken wat je bij dezelfde objecten anders waarneemt.
Drie gegevens per leerstuk
Benoem per leerstuk een begin en einde, belangrijke objecten en een plaatselijk aandachtspunt. Zoek daarna de actuele kaart erbij en controleer de oever. Neem een onbewezen praktijkverhaal niet als examenfeit over: noteer het als vraag en zoek de primaire bron.
4 Stroming, kribben en beperkte manoeuvreerruimte
Waarom de rivier geen vaste transportband is
Stroming heeft een snelheid én richting. In een bocht, bij een zijwater of bij de overgang van geul naar kribvak kan het schip anders reageren dan op een recht stuk. Waterstand, afvoer, belading, snelheid en scheepsvorm spelen mee. Trajectkennis helpt gevaren voorzien, maar vervangt het waarnemen van de werkelijke beweging niet.
Water ten opzichte van de oever
Grondsnelheid is de snelheid ten opzichte van de oever; vaart door het water is iets anders. Een schip kan nog vaart door het water maken maar in sterke tegenstroom nauwelijks vooruitkomen. Controleer daarom bij iedere regel of berekening welk referentiekader wordt gebruikt. Bij een minimumsnelheid tegen de oever mag je niet uitsluitend het log door het water gebruiken.
Kribvakken en gronden
Kribben sturen de hoofdstroom en beïnvloeden de bodem. Achter een krib kan een ander stroombeeld ontstaan dan in de geul. De aanwezigheid van water boven een kribvak toont geen veilige uitwijkruimte voor een geladen schip. Bij laagwater spelen lokale ondieptes mee; bij hoogwater kunnen obstakels juist minder zichtbaar zijn.
Veilige uitvoering organiseren
Bespreek vóór een beperkte passage wie stuurt, wie uitkijkt en wie communiceert. Houd radioberichten kort en controleer of ze op jouw positie en richting betrekking hebben. Bij tegenstrijdige informatie probeer je eerst veilige manoeuvreerruimte te behouden en de onduidelijkheid op te lossen. Voer in de echte vaart geen oefenproeven uit om een theoretische reactie te testen.
Verder met les 5?
Met één gratis account volg je alle cursussen en bewaar je jouw voortgang.
Verder leren · inloggen of account makenProbeer 4 vragen
Vraag 1 van 4
Je hebt alle vier de vragen gemaakt
Je hebt kennisgemaakt met dit onderwerp. In de lessen leer je de route herkennen, omstandigheden beoordelen en plaatselijke regels toepassen.
Ontdek de uitleg in les 1 →Het cursusboek
Bekijk de eerste acht pagina’s zonder account.
Bekijk het cursusboek Download PDFBronnen en cursusinformatie
Officieel examen, diploma of bevoegdheid
Wintersdorf km 335,66 – Mannheim km 425,00.
BVKRB: 36 vragen · 45 minuten · 29 goed nodig.
119 eigen oefenvragen, waaronder bewerkingen van geselecteerde openbare ELWIS-voorbeelden. Onze eigen vraagverdeling en oefenuitslag geven geen garantie op volledige externe examendekking of slagen. Het officiële examen en de specifieke Rijnvergunning regel je afzonderlijk via de bevoegde instantie.
Bronnen en controle
- CBR — examen Kennis van de Rijn
Examenroutes, 36/38 vragen, 45 minuten en 29/31 goede antwoorden. Controle 20 oktober 2026.
- CBR — exameneisen Kennis van de Rijn
Toetstermen 1.1–1.4 voor Bovenrijn en 2.1–2.4 voor Middenrijn. Dit trainingspakket claimt geen volledige dekking van de externe examenbank.
- ELWIS/GDWS — officiële voorbeeldvragen Risikostrecke Rhein
Twintig officiële voorbeeldopgaven zonder antwoordopties of antwoordmodel. In deze cursus zijn geselecteerde opgaven zelfstandig uitgewerkt; die bewerkingen zijn als zodanig gemarkeerd.
- ELWIS — bijzondere bevoegdheid voor risicotrajecten
Duitse procedure en twee actuele Rijntrajecten. De Duitse exameninstellingen worden niet als Nederlandse instellingen gebruikt.
- RheinSchPersV — Anlage 5
Aanvullende competenties: op- en afvaart, stroming, afmetingen en plaatselijke voorschriften.
- Streckenbeschreibung des Rheins — 5e druk, februari 2026
Door opdrachtgever aangeleverde scan. Trajecttabellen, gedrukte pagina’s 24–33, als aanvullende objectbron. Eigen formulering; boek en uitgeversvragen zijn niet integraal heruitgegeven. Historische/afgeronde objectkilometers zijn geen vaarwegbeschikking.
- RheinSchPV § 10.01 — hoogwater
Hoogwatermerken, referentiepegels, toepassingsgebieden en vaargedrag. Artikel en lid staan bij relevante vragen.
- RheinSchPV § 12.02 — lichtwaarschuwing
Posten A–E, deeltrajecten en betekenis van lichten. Juridische kilometerwaarden gaan vóór afgeronde waarden uit een leerboek.
- RheinSchPV § 9.07 — bijzondere beperkingen
Onder andere minimumsnelheid opvaart van bepaalde verbanden en de oeverregel Lorch–St. Goar.
- CCR — waterweg en GlW 2022
Referentiewaterstanden GlW 2022, geldig vanaf 2023; pegelstand is geen vaargeuldiepte.
- ELWIS — Nachrichten für die Binnenschifffahrt
Actuele tijdelijke berichten horen bij vaarvoorbereiding. De vragen gebruiken fictieve berichten en tonen geen actuele vaarvergunning.
- BG Verkehr — Handbuch Binnenschifffahrt
Aangeleverd handboek, 1e druk maart 2021, 358 PDF-pagina’s. Aanvullende bron voor werkveiligheid en samenwerking; geen Rijnpatent-vragenbank en geen bron voor actuele trajectvoorschriften.
- GDKE Rheinland-Pfalz — Pfalzgrafenstein bij Kaub
Officiële erfgoedbeheerder: herkenning van Pfalzgrafenstein op een eiland in de Rijn bij Kaub. Geen nautische passage-instructie.
Gecontroleerd op 20 oktober 2026. Tijdelijke maatregelen en actuele nautische gegevens moeten voor toepassing opnieuw worden gecontroleerd.